نوجوانی و راهکارهای ارتباطی با وی
نوجوانی و راهکارهای ارتباطی با وی
محمد ترکمان- کارشناس ارشد روانشناسی بالینی
اصلی ترین ویژگی های نوجوان
برای اینکه وارد جهان نوجوان شوید باید قبل از هر چیز این جهان را بشناسید. نوجوانان
معمولاً دارای ویژگی های زیر هستند.
1.
تغییرات جسمی: شاید مهمترین ویژگی که شما به راحتی آن را ببینید، تغییرات جسمی
نوجوانتان است که بعلت رشد و تغییرات هورمونی او اتفاق می افتد. پسرتان ظاهر
مردانه به خود می گیرد و دختران جسمی زنانه تر پیدا می کند.
2.
تغییرات شناختی: هوش نوجوان در این دوره حالت انتزاعی پیدا می کند. می تواند
قواعد منطقی را درک کند و قدرت استدلال دارد. بنابراین گاهی ممکن است با شما بحث
کند و شما و افکارتان را به چالش بکشد. حتی در مورد افکار خودش نیز شک می کند.
نوجوانتان دیگر دستورات شما را به راحتی قبول نمی کند و دلیل می خواهد. اینها برای
این است که نوجوان می خواهد همه چیز را براساس استدلال بسنجد.
3.
جستجوی هویت: یکی از ویژگی های مهم این دوره، پاسخ به این سوال است که من
کیستم؟ او به دنبال کسب شناخت از خودش در همه ابعاد زندگی است. تلاش می کند به یک
من تعریف شده از خودش برسد. در این راه گزینه های زیادی را بررسی میکند و بخاطر
همین هر روز بر یک عقیده و منش رفتار می کند.
4.
خود مرکزیت: اکثر نوجوانان در دوران بلوغ تصور می کنند زیر ذره بین دیگران و
بخصوص همسن و سالان و غیر همجنس خود هستند و به همین دلیل وقت زیادی را صرف تفکر
در مورد خصوصیات ظاهری خود می کنند و زمان زیادی را در مقابل آیینه سپری می کنند.
5.
تصور آسیب ناپذیری خود: نوجوان در این سن فکر می کند که اتفاقات بد فقط برای
دیگران پیش می آید و فقط دیگران آسیب می بینند. این تفکر باعث روی آوردن نوجوانان
به رفتارهای پرخطر می شود.
6.
همسالان پادشاهان ذهنی وی هستند: در این سن دوستان و همسالان اهمیت زیادی پیدا
می کنند و به همین دلیل برای پذیرفته شدن توسط همسالان کارهای زیادی انجام می
دهند. البته زیاد نیابد نگران شد زیرا بودن در این گروه ها به نوجوان حس استقلال
می دهد.
7.
کاهش علاقه به درس: معمولاً اکثر نوجوانان با افت تحصیلی روبه رو میشوند یکی
از اصلی ترین دلایل برای این افت، ورود فعالیتها و موقعیت های جدید به زندگی است.
باید در کنار او باشید و به او کمک کنید تا استعداد و علائق تحصیلی و توانایی های
خود را بشناسد.
به خاطر ویژگی ها بیان شده ما موراد زیر را در اکثر نوجوانان می بینیم: ميل به گوشه گيري، حساس نسبت به انتقاد ديگران،
بي ثبات، مخالفت با والدين و جامعه، در رويا فرو رفتن، تمايل شديد به ارتباط نزديك
با دوستان و گفتگوهاي طولاني و پنهان با آن ها، صرف وقت زياد جلو آينه، اضطراب و
نگراني، افسردگي، پرخاشگري، كنجكاوي و تمايل به جنس مخالف و سردرگمي. ویژگی های
بالا در نوجوان بسیار طبیعی است و اینکه این ویژگی ها به یک مشکل تبدیل شود یا در
حد یک واکنش معمولی بماند، بستگی به نوع برخورد شما و نحوه ارتباط شما با نوجوان
دارد.
مهمترین شیوه تربیت در دوران نوجوانی یک ارتباط صحیح و صمیمی است. ارتباط بین
اعضای خانواده بر رشد و تعالی فرد بسیار تاثیرگذار است. به یاد داشته باشید، همه
بچه ها دوست دارند والدین آنها مهربان ترین والدین باشد و همه والدین دوست دارند
فرزندانشان سالم و صالح و مهربان و صمیمی باشند.
مهارتهاي منفي در ارتباط نوجوان
·
سخنراني كردن و موعظه كردن براي جوانان
·
گوش ندادن
·
تنبيه كردن و عصباني شدن
·
در مورد عملشان قضاوت كردن
·
به آنها بگوييد كه چه بكنند بدون ارائه گزينه هاي جايگزين يا بحث كردن
·
مغرورانه و بدون احترام با آنها صحبت كردن
·
اطلاعات غلط و اشتباه به انها دادن
·
باعث شويم كه در مورد خودشان احساس بدي بكنند. مانند تحقیر و تمسخر کردن آنان
·
اطلاعات شخصي شان را بدون اجازه آنها با ديگران در ميان گذاشتن.
·
به آنها خنديدن و سئوال آنها را احمقانه جلوه دادن
·
دائماً نگران آنها بودن و امر ونهی زیاد.
مهارتهاي مثبت در ارتباط نوجوان
·
گوش بدهيد.
·
به مشکلات و موضوعاتش اهمیت بدهید.
·
از طریق بحث هدایت شده و روش سقراطی اشتباه وی را بگوید
·
پشتیبانی از درخواست های وی با در نظر گرفتن پیامدهای منطقی دستور (تا احساس ارزش
کند و خودش مسولیت درخواست و تصمیمش را بگیرید) گاهی نیز قادر باشيد كه "نه " بگوييد.
·
همیشه از جنگ قدرت و کشمکش بپرهیزید (تا جایی که می توانید بحث نکنید و حتی گاهی
بگذارید قضایا خود پیش بروند؛ گاهی نیز نادیده بگیرید).
·
ارزشهاي خود را در ميان بگذاريد.
·
صبور باشيد
·
به عقيده آنها احترام بگذاريد
·
رازدار باشيد و اعتماد سازي كنيد.
·
گزينه هاي جايگزين را مطرح سازيد و گزينه هايي براي انتخاب ها بدهيد.
·
همیشه حتی گاهی با اغراق از ویژگی های وی تعریف کنید
·
برای دوستان فرزندتان نیز ارزش قایل شوید
·
به آنان اجازه دهید که با خود تنها باشند و به حریم خصوصی آنها احترام بگذراید
·
گاهی بگذارید آنها تجربه بیندوزند و بهای کار خود را بدهند. از این طریف مسولیت
زندگیشان را به خودشان بسپارید.
·
مهارتهاي تصميم گيري شان را در آنها تقويت كنيد.
·
به آنها كمك كنيد احساسات و نظرات شان را معرفي كنند.
·
اطمينان و اعتماد به نفسشان را تقويت كنيد.
روشهای رفتاری هنگام اختلاف با فرزند
گاهی با فرزند خود نمی توانید بر سر یک موضوع اتفاق نظر پیدا کنید و دچار
اختلاف می شوید برای حل این مشکلات:
·
شباهت های خود را پیدا کنید ( خود را جای فرزند بگذارید)
·
احترام یکدیگر را حفظ کنید
·
درباره مشکل واقعی حرف بزنیم
·
به فرزند حق انتخاب دهید
·
توافق کنید (در موارد اختلاف با هم یک قرارداد بنویسد که در آن هم حقوق
فرزندتان و هم حقوق خودتان رعایت شده باشد و به آن پایبند شوید)
·
لحن حرف زدن و حالت چهره خود را مهربان نگهدارید
و همیشه بدانید که مسولیت والد بودن هیچگاه پایان نمی پذیرد و فرزندانتان آیینه شما خواهند بود.
برخی منابع برای مطالعات بیشتر
1. فرزند نوجوان من: نوشته کارن مارتین: ترجمه علیرضا کاربخش:
نشر رسا
2. دوران شکفتگی (راهنمای بلوغ دختران نوجوان) نوشته محمدرضا
سهرابی و ثریا سهرابی، انتشارات سازمان انجمن اولیا و مربیان
3. برای همه پدر و مادرها، نوشته متیوساندرز: ترجمه نوشین شمس:
نشر آسیم
4. سالهای شیرین نوجوانی: نوشته لارنس اشتاین برگ: ترجمه مهدی
قراچه داغی: نشر یاسمن
5.
تبسم بر شرار
نوجوانی ، نوشته جودی فورد ، ترجمه نفیسه معتکف ، نشر حدیث
+ نوشته شده در شنبه دوازدهم مرداد ۱۳۹۲ ساعت 15:12 توسط محمد ترکمان
|